Đề nghị thay đổi kiểm sát viên vì e ngại khó khách quan
Ngày 29.6, TAND tỉnh Lâm Đồng mở phiên tòa xét xử phúc thẩm lần 3 vụ án 6 cựu chiến binh kêu oan tội hủy hoại rừng với mức án từ 6 - 7 tháng tù.
Ngay trong phần thủ tục, chủ tọa thông báo do các bị cáo có đơn thay đổi kiểm sát viên bà H.T.H.L nên Viện trưởng Viện KSND tỉnh Lâm Đồng đã chấp thuận đổi sang kiểm sát viên ông Trần Văn Toàn.
6 bị cáo kêu oan suốt 11 năm qua
ẢNH: NGÂN NGA
Trước khi phiên tòa phúc diễn ra, các cựu chiến binh đã làm đơn gửi TAND tỉnh Lâm Đồng và Viện trưởng Viện KSND tỉnh Lâm Đồng để yêu cầu thay đổi kiểm sát viên.
Trong đơn gửi đi dài 4 trang, các bị cáo cho rằng theo quyết định hoãn phiên tòa hôm 12.5 của TAND tỉnh Lâm Đồng, kiểm sát viên tham gia phiên tòa phúc thẩm là bà H.T.H.L, Viện KSND tỉnh Lâm Đồng. Bà H.T.H.L trước đó từng ngồi phiên tòa sơ thẩm xét xử các bị cáo diễn ra vào năm 2016 nên nếu giờ tiếp tục ngồi quyền công tố ở phiên phúc thẩm lần 3 này thì "khó đảm bảo khách quan".
Tại khoản 3 điều 49, điều 50, điều 52 bộ luật Tố tụng hình sự, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải từ chối tiến hành tố tụng, hoặc bị thay đổi khi thuộc một trong các trường hợp như: có căn cứ rõ ràng khác để cho rằng họ có thể không vô tư trong khi làm nhiệm vụ.
Viện trưởng Viện KSND tỉnh Lâm Đồng đã chấp thuận đổi kiểm sát viên bà H.T.H.L sang kiểm sát viên ông Trần Văn Toàn (trong ảnh)
ẢNH: NGÂN NGA
Theo đó, các cựu chiến binh đưa ra các lý do như: kiểm sát viên H.T.H.L là người được Viện trưởng Viện KSND thị xã Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông (cũ) phân công kiểm sát điều tra và thực hiện quyền công tố tại phiên tòa sơ thẩm năm 2015 - 2016. Tuy nhiên, bản án sơ thẩm tháng 4.2016 của TAND thị xã Gia Nghĩa sau đó đã bị TAND tỉnh Đắk Nông xét xử phúc thẩm hủy án vào tháng 6.2016. Nguyên nhân án sơ thẩm bị cấp phúc thẩm hủy là "do việc điều tra không đầy đủ".
Ngoài ra, tại biên bản khám nghiệm hiện trường ngày 21.4.2015, cơ quan điều tra đã không tiến hành kiểm đếm số lượng gốc cây bị chặt hạ, không thu giữ vật chứng. Từ đó không xác định được khoảnh đất vào thời điểm đó có còn rừng hay không và dẫn đến quy trình buộc tội các bị cáo chỉ dựa vào "rừng" trong hồ sơ.
Hội đồng xét xử phúc thẩm lần 3 của TAND tỉnh Lâm Đồng
ẢNH: NGÂN NGA
Theo các bị cáo, đây là sự vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng trong hoạt động khám nghiệm hiện trường và thu giữ vật chứng mà TAND cấp cao tại TP.HCM đã nêu tại quyết định giám đốc thẩm năm 2020. Ngoài ra, các bị cáo còn viện dẫn nhiều lý do khác để đề nghị thay đổi kiểm sát viên.
Từ đó, các bị cáo cho rằng nếu bà H.T.H.L tiếp tục được phân công giữ quyền công tố ở cấp phúc thẩm lần 3 là không hợp lý.
Các bị cáo tiếp tục kêu oan
Tại phiên tòa lần này, tất cả các bị cáo tiếp tục kêu oan vì cho rằng mình không phạm tội. "Tôi không vụ lợi, tôi cũng là thành viên hội người cao tuổi. Tôi không phá rừng. Với tư cách là người lính thì Tổ quốc là trên hết, vì là phong trào để trồng cây keo gây quỹ nên tôi có mặt. Chúng tôi sẽ kêu oan đến cùng", bị cáo Vũ Tất Đắc khai trước tòa.
Ngoài ra, bị cáo Nguyễn Nam Thái cũng khai không tham gia ngày nào về việc dọn dẹp rừng. Bị cáo với tư cách là trưởng thôn nên chỉ vào hiện trường để giải quyết tranh chấp một hộ dân với các hội viên của chi hội. Bởi hộ dân nói khu đất này họ đã mua 10 triệu đồng, nên không cho các cựu chiến binh dọn để trồng cây keo.
Theo hồ sơ, đầu năm 2015, Chi hội Cựu chiến binh thôn 6, xã Trường Xuân, huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông (cũ) họp bàn việc phát dọn khu đất được cho là không còn rừng để trồng cây keo gây quỹ hoạt động. Sau đó, các hội viên tham gia chặt cây bụi, dây leo và một số cây gỗ nhỏ gom thành đống chờ đốt.
Các luật sư bào chữa cho 6 cựu chiến binh
ẢNH: NGÂN NGA
Kết luận giám định tháng 4.2015 của giám định viên tư pháp Huỳnh Văn Triệu (Hạt Kiểm lâm thành phố Gia Nghĩa cũ) xác định diện tích rừng sản xuất bị hủy hoại là 0,98 ha, thiệt hại hơn 53 triệu đồng.
Từ đó đến nay, vụ án kéo dài đã 11 năm, trải qua 3 lần xét xử sơ thẩm, 2 lần phúc thẩm và 1 lần giám đốc thẩm. Đáng chú ý, sau khi bản án phúc thẩm lần 2 của TAND tỉnh Đắk Nông phạt 6 cựu chiến binh từ 6 - 7 tháng tù, dù đã chấp hành xong hình phạt, ra tù họ vẫn tiếp tục kêu oan.
Năm 2020, khi xét xử giám đốc thẩm, TAND cấp cao tại TP.HCM chỉ ra 9 vấn đề cho thấy chưa đủ căn cứ buộc tội 6 bị cáo nên đã hủy toàn bộ các bản án sơ thẩm và phúc thẩm ở tỉnh Đắk Nông (nay là tỉnh Lâm Đồng) để điều tra lại.
Tuy nhiên, đầu năm 2026, TAND khu vực 6 - Lâm Đồng xét xử sơ thẩm lần 3 tiếp tục giữ nguyên quan điểm kết tội 6 bị cáo về tội hủy hoại rừng với mức án như cũ từ 6 - 7 tháng tù.
Cụ thể, tòa phạt 5 cựu chiến binh mỗi người 6 tháng tù gồm: Ngân Xuân Dũng (65 tuổi), Vũ Tất Đắc (72 tuổi), Hoàng Văn Sằn (68 tuổi), Nguyễn Nam Thái (58 tuổi) và Cao Minh Điến (57 tuổi); riêng bị cáo Đỗ Mạnh Hùng (63 tuổi) 7 tháng tù.
Hiện phiên tòa đang tiếp tục diễn ra. Báo Thanh Niên sẽ cập nhật diễn biến phiên tòa.
