Ninh Bình: Đồng hành cùng doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Các “điểm nghẽn” của doanh nghiệp

Tại hội nghị, cộng đồng doanh nghiệp đã thẳng thắn chỉ ra những "nút thắt" trong quy trình nghiệp vụ hải quan, đặc biệt là các điều kiện để được công nhận doanh nghiệp ưu tiên. Các ý kiến cho rằng việc quá chú trọng vào quy mô kim ngạch đã vô tình tạo rào cản cho những doanh nghiệp có năng lực quản trị tốt nhưng quy mô vừa phải.

Bên cạnh đó, các vướng mắc về thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ và việc xác định sự hiện diện của thương nhân nước ngoài vẫn đang là "bài toán khó", gây ra nhiều rủi ro pháp lý và chi phí phát sinh không đáng có. Doanh nghiệp kỳ vọng vào một cơ chế thông quan thông minh hơn, giảm thiểu tỷ lệ kiểm tra thực tế và tham vấn giá để dòng chảy hàng hóa không bị ngưng trệ tại cửa khẩu.

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự chia sẻ nhất chính là chi phí logistics đang ở mức quá cao, bào mòn năng lực cạnh tranh của hàng hóa Ninh Bình khi bước ra thị trường toàn cầu. Đại diện các doanh nghiệp, đặc biệt là khối FDI, nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết về việc đầu tư hạ tầng cảng cạn (ICD) và các trung tâm logistics quy mô lớn ngay tại địa bàn tỉnh. Việc phải di chuyển hàng hóa sang các tỉnh lân cận để làm thủ tục không chỉ gây lãng phí thời gian mà còn làm tăng chi phí vận tải một cách đáng kể. Doanh nghiệp kiến nghị tỉnh cần sớm hình thành mạng lưới kết nối giao thông liên vùng đồng bộ để tối ưu hóa chuỗi cung ứng.

Liên quan đến lĩnh vực thuế, các doanh nghiệp bày tỏ sự quan tâm đặc biệt đến việc thực thi thuế suất 0% cho hàng hóa xuất khẩu tại chỗ và các ưu đãi miễn thuế nhập khẩu cho thiết bị phục vụ chuyển đổi số. Những thay đổi này cần hướng dẫn chi tiết, tránh tình trạng mỗi nơi hiểu một kiểu, gây khó khăn cho khâu kê khai và hoàn thuế. Đồng thời, cộng đồng doanh nghiệp mong muốn Ninh Bình thực hiện cơ chế "một cửa" một cách thực chất hơn, xóa bỏ tình trạng đùn đẩy trách nhiệm giữa các sở, ngành. Việc cấp phép cho lao động và chuyên gia nước ngoài cũng cần được đơn giản hóa để đảm bảo tiến độ vận hành của các dự án công nghệ cao trên địa bàn.

Bước chuyển mình từ tư duy quản lý sang phục vụ

Tại hội nghị, ông Trần Mạnh Hùng - Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực IV đã trực tiếp đối thoại và giải đáp các nút thắt kỹ thuật mà doanh nghiệp đang gặp phải. Các nội dung trả lời tập trung vào tính thực thi và hướng dẫn áp dụng quy định mới.

Trước lo ngại của doanh nghiệp về việc khó đáp ứng tiêu chí kim ngạch, ông Hùng làm rõ rằng theo định hướng cải cách từ 1/7/2025, cơ quan Hải quan đang chuyển dịch trọng tâm. Thay vì chỉ nhìn vào con số xuất nhập khẩu hàng triệu USD, Chi cục sẽ đánh giá dựa trên hệ thống kiểm soát nội bộ và tính minh bạch dữ liệu. Ông hướng dẫn doanh nghiệp cần hoàn thiện hệ thống phần mềm kế toán kết nối được với cơ quan Hải quan và duy trì lịch sử tuân thủ pháp luật tốt để được hưởng các đặc quyền về thông quan nhanh và miễn kiểm tra thực tế hàng hóa.

Về vấn đề xuất nhập khẩu tại chỗ, ông Trần Mạnh Hùng khẳng định quy định mới đã tách biệt giữa hoạt động thương mại và thủ tục hải quan. Do đó, doanh nghiệp không còn phải lo lắng về việc thương nhân nước ngoài có hiện diện tại Việt Nam hay không. Chỉ cần đảm bảo các điều kiện về giao nhận hàng hóa thực tế trên lãnh thổ Việt Nam và có chỉ định của phía nước ngoài, thủ tục sẽ được thông qua.

Kết thúc phần giải đáp, ông Trần Mạnh Hùng còn nhấn mạnh Chi cục Hải quan khu vực IV cam kết duy trì đường dây nóng và tổ hỗ trợ 24/7 để xử lý ngay các lỗi kỹ thuật phát sinh trên hệ thống thông quan điện tử. Ông khẳng định, hải quan không chỉ là người gác cổng mà phải là người đồng hành, sự vướng mắc của doanh nghiệp chính là mệnh lệnh hành động của chúng tôi.

Về phía tỉnh Ninh Bình, ông Trần Huy Tuấn - Bí thư Tỉnh ủy nhấn mạnh, Ninh Bình sẽ luôn đồng hành thực chất, hỗ trợ nhanh chóng, minh bạch, công bằng và không phân biệt đối xử với các nhà đầu tư. Chiến lược phát triển của Ninh Bình dựa trên ba trụ cột: FDI là lực kéo công nghệ, xuất khẩu là động lực chính và logistics là nền tảng cạnh tranh. Ninh Bình quyết tâm xây dựng môi trường đầu tư an toàn, hấp dẫn, cạnh tranh để thực sự là điểm đến tin cậy, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của đất nước.

Ông Nguyễn Thanh Bình – Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định, quan điểm nhất quán là chính quyền phải đồng hành và lấy sự thành công của doanh nghiệp làm thước đo năng lực điều hành. Ông yêu cầu các sở, ngành phải xử lý dứt điểm các kiến nghị theo nguyên tắc "rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ lộ trình". Những vấn đề thuộc thẩm quyền phải giải quyết ngay, không để kéo dài. Những nội dung vượt thẩm quyền phải chủ động báo cáo, không để doanh nghiệp chờ đợi. Không để xảy ra tình trạng đùn đẩy, né tránh, trả lời chung chung hoặc phát sinh chi phí không chính thức.

Đồng thời đưa ra một mục tiêu đầy thách thức, cắt giảm 50% thời gian và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính trong năm 2026 so với năm 2024, đồng thời tiếp tục rà soát, loại bỏ các điều kiện kinh doanh không cần thiết.