"Một điểm dừng" - đòn bẩy tối ưu chi phí cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại Quảng Ninh

Từ phân tán đến hội tụ “một điểm dừng”

Trước đây, rào cản lớn nhất đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu (XNK) qua Móng Cái là sự phân tán của các cơ quan quản lý chuyên ngành. Doanh nghiệp phải di chuyển qua lại nhiều địa điểm để hoàn thành một bộ hồ sơ thông quan, từ kiểm dịch đến áp giá thuế hải quan. Việc này gây tiêu tốn thời gian, đẩy chi phí vận hành và logistics lên cao, làm giảm năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam.

Nhận diện nút thắt ấy, Ban Quản lý KKT tỉnh Quảng Ninh đã phối hợp triển khai mô hình tập trung hóa. Bộ phận tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính tập trung tại khu vực Bắc Luân II đi vào hoạt động đã thay đổi hoàn toàn diện mạo hạ tầng dịch vụ công tại cửa khẩu.

Ông Đặng Minh Tuân, Phó Trưởng Ban Quản lý cửa khẩu (Ban Quản lý KKT tỉnh) nhấn mạnh: Trước đây, các ngành chức năng làm việc phân tán, khiến doanh nghiệp mất nhiều thời gian di chuyển. Nay, Bộ phận tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính tập trung đã quy tụ các đơn vị về cùng một địa điểm, giúp giao dịch thuận tiện, nhanh chóng hơn. Cốt lõi của bộ phận này là nâng cao hiệu quả phối hợp, chia sẻ thông tin theo thời gian thực giữa các cơ quan chức năng.

Sự hội tụ tại một điểm dừng này đã giải quyết triệt để bài toán chồng chéo. Thời gian gần đây, các lực lượng liên ngành tại cửa khẩu đã không ngừng đổi mới phương thức quản lý. Xu hướng chuyển dịch từ "quản lý" sang "phục vụ" được cụ thể hóa bằng hàng loạt giải pháp đồng bộ: từ tuyên truyền pháp luật, cải cách thủ tục hành chính đến trực tiếp đối thoại, tháo gỡ khó khăn tại thực địa cho doanh nghiệp.

Song song đó, ngành Hải quan Quảng Ninh còn chủ động đề xuất nhiều giải pháp cải cách đột phá. Qua rà soát, đơn vị đã kiến nghị cắt giảm thành công 9 nhóm mặt hàng kiểm tra chuyên ngành chồng chéo; đồng thời đề xuất tích hợp thêm 3 thủ tục hành chính lên Cơ chế một cửa quốc gia, giúp giảm thiểu hồ sơ giấy và rút ngắn đáng kể thời gian xử lý dữ liệu.

Dưới góc nhìn của người trong cuộc, ông Ninh Văn Trình - Tổng Giám đốc Công ty CP Thương mại Logistics NCT, chia sẻ: Điều doanh nghiệp cảm nhận rõ nét nhất là một nền hành chính ngày càng minh bạch, nhanh gọn. Việc ứng dụng triệt để công nghệ số, bố trí đầu mối hỗ trợ trực tiếp cùng thái độ làm việc chủ động, cầu thị của cơ quan hải quan đã giúp doanh nghiệp tiết kiệm được những khoản chi phí và thời gian khổng lồ khi làm thủ tục thông quan hàng hóa.

Tầm nhìn hướng tới cửa khẩu thông minh

Thước đo chính xác nhất cho hiệu quả cải cách hành chính không chỉ nằm ở phiếu đánh giá độ hài lòng, mà được phản ánh trực quan qua những con số tăng trưởng kinh tế. Từ đầu năm 2026 đến nay, bức tranh giao thương tại khu vực cửa khẩu cầu Bắc Luân II liên tục ghi nhận những cột mốc mới.

Theo báo cáo, tính đến ngày 31/5/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu (XNK) qua cầu Bắc Luân II đạt gần 2,7 tỷ USD (xuất khẩu trên 1,5 tỷ USD, nhập khẩu trên 1,1 tỷ USD), tăng 19% so với cùng kỳ 2025. Đặc biệt, số thu ngân sách nhà nước đạt trên 1.680 tỷ đồng, tăng mạnh 64% so với cùng kỳ. Khi thủ tục thông thoáng và dòng chảy hàng hóa không bị ách tắc, các doanh nghiệp lớn tự khắc sẽ lựa chọn Quảng Ninh làm điểm đến tối ưu để mở tờ khai và nộp thuế.

Việc quy hoạch, bố trí các lực lượng làm việc tập trung tại đây là một mắt xích cốt lõi trong chiến lược dài hạn nhằm hiện thực hóa chỉ đạo của UBND tỉnh về thí điểm xây dựng Cửa khẩu thông minh tại cặp cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc). Tiến trình số hóa toàn diện quy trình, áp dụng công nghệ định vị và thông quan tự động hóa sẽ hiện đại hóa năng lực quản lý, nâng cao vượt bậc sức cạnh tranh của hệ thống cửa khẩu toàn tỉnh.

Phác thảo định hướng tới, ông Lê Văn Ánh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, khẳng định: Tỉnh sẽ quyết liệt chỉ đạo các ngành, địa phương đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, mở rộng các mô hình hỗ trợ doanh nghiệp linh hoạt. Chúng tôi sẽ tăng cường đối thoại theo chuyên đề chuyên sâu, đồng thời phát triển chương trình doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan để rút ngắn thời gian hậu kiểm.

Cũng theo ông Lê Văn Ánh, tỉnh tiếp tục chỉ đạo sát sao Ban Quản lý KKT và các địa phương biên giới tập trung nguồn lực hoàn thiện hạ tầng logistics, kho bãi đạt chuẩn quốc tế và các cảng cạn (ICD) quy mô lớn. Song song đó, Quảng Ninh đẩy mạnh xúc tiến, vận động các tập đoàn lớn. Đặc biệt thuộc ngành than, khoáng sản, logistics và công nghiệp chế biến, chế tạo ưu tiên làm thủ tục hải quan, nộp thuế qua địa bàn.

Đại diện cho tiếng nói cộng đồng kinh doanh, ông Đào Duy Hảo - Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội doanh nghiệp tỉnh Quảng Ninh, đánh giá cao những chuyển biến này. Ông khẳng định sự phối hợp nhịp nhàng, hiệu quả của Chi cục Hải quan khu vực VIII đã tạo ra môi trường kinh doanh an toàn, minh bạch. Nỗ lực này không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao nội lực, sức cạnh tranh mà còn đóng góp quan trọng vào kinh tế chung, giữ vững vị thế đầu tàu tăng trưởng của Quảng Ninh tại vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Rõ ràng, khi thủ tục rườm rà được cắt giảm tận gốc, thời gian thông quan rút ngắn, chi phí logistics được tối ưu và khó khăn được tháo gỡ kịp thời, giá trị mang lại không còn gói gọn ở lợi ích của riêng doanh nghiệp. Đó chính là xung lực mạnh mẽ nhất thúc đẩy kinh tế cửa khẩu cất cánh, đưa Quảng Ninh vững vàng bước vào giai đoạn tăng trưởng xanh, hiện đại và bền vững.