Chuyện sau những xe xu xoa biển số 76 ở TP.HCM: Chở theo hương vị quê Quảng Ngãi

Từ những xe xu xoa bình dân truyền thống len lỏi khắp các ngả đường TP.HCM đến những hàng quán xu xoa với nhiều phá cách mới mẻ, sáng tạo của những người con gốc gác miền Trung đang sống và làm việc ở thành phố, đều góp phần đưa món ăn ngọt lành mang hương vị biển cả chứa cả bầu trời tuổi thơ này đến với thực khách mọi miền.

ẢNH: CAO AN BIÊN

Không dễ tìm được chỗ bán xu xoa quê hương ở TP.HCM

Đi ngang đường Nguyễn Đình Chiểu, đoạn qua phường Bàn Cờ (TP.HCM), phía trước chùa Kỳ Viên, 2 năm nay nhiều người đã quen thuộc với hình ảnh của người đàn ông ngoài 50 tuổi với ngoại hình sương gió, miệt mài chờ khách bên chiếc xe máy chở thùng xu xoa nhỏ.

"Xu xoa Quảng Ngãi. 10 - 20 - 25.000 đồng", dòng thông báo mộc mạc như chính chiếc xe máy cũ mang biển số 76 quen thuộc của quê hương Quảng Ngãi mà ông dùng để bán xu xoa dạo, thu hút ánh nhìn của mọi người giờ tan tầm.

Ông Pháp, người Quảng Ngãi hiện đang sống ở phường Tân Phú (TP.HCM) là chủ nhân xe xu xoa nói trên cho biết 2 năm nay, ông mới bắt đầu gắn bó với xe xu xoa này như kế sinh nhai chính.

"Tôi từ quê vào Sài Gòn sống cũng mấy chục năm rồi. Hồi đó, tôi bán trái cây. Nhưng sau đó bỏ nghề. Nhờ người nhà hướng dẫn, tôi quyết định mua rong biển từ quê vào để làm xu xoa bán. Món ăn này là món ăn tuổi thơ của tôi gắn với ký ức quê hương!", người đàn ông cười tươi, kể, để lộ những nếp nhăn trên khóe mắt.

ẢNH: CAO AN BIÊN

Ban đầu, khi đi bán dạo, ông Pháp cũng chưa có quá nhiều khách. Ông nói trừ những người gốc miền Trung, nhiều người tứ xứ ở TP.HCM thấy xe của ông thì tò mò hỏi: "Xu xoa là món gì vậy chú?". Sau khi ăn thử lần đầu, nhiều người thấy thích hương vị mát lành nên trở thành khách quen, dần dà, ông cũng có nhiều khách ruột.

Bán ở khu vực này từ 8 giờ sáng, có ngày ông Pháp bán hết sớm, cũng có ngày bán hết trễ vì nắng mưa, nhưng hiếm khi ông "nghỉ phép". Phần vì ông thích công việc này, phần vì mưu sinh.

Nhiều người đồng hương đi ngang đoạn đường này, mua phần xu xoa, nói chuyện dăm ba câu với ông, nhắc nhớ nhiều điều về Quảng Ngãi, ông thấy trong lòng mình rộn ràng hạnh phúc.

Chị Kim Hòa (34 tuổi), một nhân viên văn phòng làm việc ở phường Xuân Hòa, TP.HCM (Q.3 cũ) hầu như tuần nào trên đường về nhà ở phường Chợ Quán (Q.5 cũ), ngang qua đường Nguyễn Đình Chiểu cũng đều đặn ghé xe xu xoa của ông Pháp mua 2 - 3 lần.

Chị Hòa không phải người Quảng Ngãi, nhưng quê chị cũng có món ăn tuổi thơ này. "Giữa Sài Gòn, không dễ để tìm một chỗ bán xu xoa quê hương như thế này. Mỗi lần ăn, tôi cảm nhận được sự mát lành, dễ chịu, gợi nhớ cho tôi ký ức về những ngày ở quê gắn với kỷ niệm của bà, của gia đình", nữ thực khách xúc động kể.

Giấc mộng lớn với xu xoa của người con xứ Quảng

Không phải ai cũng biết, "Khơi - Thạch Xu Xoa Xứ Quảng", một thương hiệu xu xoa được nhiều thực khách biết tới ở TP.HCM, chủ yếu bán mang đi, do một cô gái quê gốc ở xã đảo Tam Hải, Quảng Nam cũ (nay là Đà Nẵng) sáng lập.

Đó là chị Châu Quyên (30 tuổi), một người ôm giấc mộng lớn với món xu xoa quê hương mình. Chị chủ cho biết món xu xoa có ở nhiều tỉnh miền Trung, từ Quảng Bình đến Bình Thuận, cùng được nấu từ nguyên liệu chính giống nhau là rong biển, nhưng mỗi nơi lại ít nhiều có sự khác biệt trong cách chế biến, hương vị và sự kết hợp các nguyên liệu ăn kèm.

Trong tiệm xu xoa nhỏ xinh kết hợp cùng quán cà phê nằm trong con hẻm nhỏ trên đường Nguyễn Văn Đậu, phường Bình Lợi Trung (Q.Bình Thạnh cũ) chia sẻ chị bắt đầu mở bán món ăn này từ tháng 11.2024, ngót nghét cũng gần 2 năm nay.

Trước đó, chị Quyên quyết định nghỉ công việc marketing tại một văn phòng ở TP.HCM sau nhiều năm gắn bó. Thời điểm này, cô gái ít nhiều bị mất định hướng trong hành trình phía trước.

"Sau đó, mình đồng hành, hỗ trợ một người bạn xây dựng thương hiệu tàu hủ lạnh. Trong lúc ngồi ở quán cà phê, mình bất chợt thèm món xu xoa. Món ăn này gắn bó với nhiều ký ức tuổi thơ của mình.

Dù sinh ra ở TP.HCM, nhưng mỗi lần về quê, mình lại được người dì làm nghề bán xu xoa tặng cho món ăn này. Hương vị ngọt lành tuổi thơ theo mình đến khi trưởng thành, nhưng ở thành phố, không dễ để tìm mua", chị Quyên nhớ lại.

Thay vì chỉ bán món xu xoa truyền thống, chị quyết định sáng tạo bán thêm món xu xoa matcha để hút khách. Sau đó, món xu xoa cà phê cũng ra đời. Với giá chỉ từ 20.000 đồng - 49.000 đồng tùy phần ăn, 3 hương vị xu xoa này bất ngờ được khách đón nhận, ủng hộ.

Sự sáng tạo trong món xu xoa ở Khơi còn được thể hiện ở chỗ chị chủ cho thêm một số "topping" như hạt ngọc được làm từ củ năng, sữa yến mạch. Trong khi đó, phần nước đường, mình kết hợp giữa mật mía và gừng thay vì đường nâu. Những món ăn ở đây hướng tới lối sống lành, ít calo và tốt cho sức khỏe của khách.

"Ban đầu, cách nấu xu xoa do người nhà mình ở quê hướng dẫn. Sau khi bán, mình cũng lắng nghe thêm những góp ý của khách, có sự thay đổi để có hương vị như hiện tại. Mình rất cảm ơn và biết ơn gia đình đã đồng hành cũng như những vị khách đầu tiên của Khơi", chị Quyên bày tỏ.

Mở bán từ 10 giờ đến 17 giờ 30 phút mỗi ngày, giấc mộng lớn của chị Quyên chính là đưa món ăn quê hương mình đến với nhiều người hơn, trở nên phổ biến hơn trong nhịp sống ẩm thực TP.HCM.