Trong quá khứ, sức mạnh của một dân tộc nằm ở đất đai, sau đó là máy móc rồi đến công nghệ. Còn hôm nay, sức mạnh nằm ở trí tuệ và khả năng làm chủ AI. Nếu không làm chủ được AI, chúng ta chỉ là người sử dụng. Nếu chỉ sử dụng, chúng ta sẽ phụ thuộc. Và nếu phụ thuộc, chúng ta sẽ đi sau. Nhưng nếu làm chủ, chúng ta có thể đi cùng. Và nếu dám sáng tạo, chúng ta có thể đi trước.
Luật Trí tuệ nhân tạo và định hướng của ngành giáo dục không chỉ mở ra cơ hội mà còn đặt ra những yêu cầu phải được bảo đảm.
Thứ nhất, phải dạy để HS hiểu AI chứ không chỉ dùng AI. HS không chỉ biết hỏi AI để có câu trả lời mà phải được học AI là gì, hoạt động như thế nào, AI có thể đúng ở đâu, sai ở đâu… và khi nào con người phải là người quyết định cuối cùng. HS nếu chỉ biết sử dụng AI mà không hiểu sẽ trở thành thế hệ phụ thuộc. Chỉ khi hiểu bản chất, HS mới có thể làm chủ.
Thứ hai, phải bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư của HS khi đưa AI vào giáo dục. Cần hiểu rằng mỗi câu hỏi HS đặt ra có thể trở thành dữ liệu, mỗi dữ liệu có thể trở thành một phần của những hệ thống lớn hơn. Vì vậy, nhà trường phải bảo đảm sử dụng nền tảng hợp pháp. Phải bảo vệ thông tin cá nhân của HS, không để HS trở thành nguồn dữ liệu vô thức. Do đó, luật đặt ra không chỉ bảo vệ công nghệ mà phải bảo vệ con người.
Thứ ba, cần phải đào tạo giáo viên trước khi yêu cầu giáo viên dạy HS. Không thể có giáo dục AI nếu người thầy đứng ngoài AI. Giáo viên không cần trở thành kỹ sư nhưng phải trở thành người dẫn đường để HS biết khi nào nên dùng AI, khi nào không nên. Trong kỷ nguyên này, vai trò của người thầy không giảm đi mà càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Thứ tư, đưa AI vào giáo dục nhưng chỉ xem AI là người trợ lý, không phải người thay thế. AI có thể giúp viết một đoạn văn nhưng không thể thay thế trải nghiệm để viết nên một suy nghĩ thật. AI có thể đưa ra một lời giải nhưng không thể thay thế niềm vui khi con người tự tìm ra lời giải. Giáo viên dạy HS biết rằng sử dụng AI để mở rộng trí tuệ chứ không phải để làm tê liệt trí tuệ.
Thứ năm, bảo đảm công bằng cơ hội cho mọi HS. Nếu AI chỉ ở thành phố, khoảng cách vùng miền sẽ tăng lên. Nhưng nếu được triển khai đúng, AI có thể mang tri thức tốt nhất đến mọi miền.
Đưa AI vào trường học, chất lượng giáo dục không còn bị giới hạn bởi địa lý và cũng là để xây dựng một nền móng để thế hệ hôm nay không chỉ sử dụng công nghệ mà tạo ra công nghệ, không chỉ theo kịp thế giới mà có thể đóng góp cho thế giới.
.jpg)
