Honda: lợi nhuận chỉ đến từ xe máy xăng ô nhiễm môi trường

Honda vừa công bố báo cáo tài chính tồi tệ nhất kể từ năm 1957. Hãng cho biết, đã ghi nhận khoản lỗ trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2026 lên đến 414,3 tỷ yen (tương đương 2,6 tỷ USD).

Trong khi mảng kinh doanh ô tô đang gặp khó khăn thì mảng xe máy của Honda phải “gánh toàn bộ công ty trên vai”. Doanh số tăng mạnh mẽ tại Ấn Độ và Brazil đã giúp mảng kinh doanh xe máy của Honda đạt lợi nhuận kỷ lục trong năm tài chính vừa qua. Nhờ đó giảm thiểu tác động từ mảng kinh doanh xe điện và doanh số ô tô sụt giảm tại các thị trường trọng điểm toàn cầu.

Honda kỳ vọng xe máy sẽ giúp công ty lấy lại lợi nhuận hoạt động trong năm tài chính tới. Honda cho biết, mảng kinh doanh xe máy sẽ mở rộng năng lực sản xuất tại Ấn Độ và hướng tới doanh số kỷ lục 22,8 triệu chiếc. Không chỉ ở Ấn Độ hay Brazil mà Indonesia, Việt Nam, Thái Lan… xe máy là phương tiện giao thông hàng ngày. Hàng triệu người sử dụng xe máy để đi làm và vận chuyển hàng hóa.

Honda vẫn tiếp tục sản xuất xe máy chạy bằng xăng giá cả phải chăng mà người dân mua với số lượng lớn. Một chiếc xe máy xăng sử dụng động cơ đốt trong có phân khối nhỏ, vẫn sinh lời, nhờ vào số lượng lớn sản phẩm bán ra và Honda đã có nhiều thập kỷ để hoàn thiện công thức này.

Nhưng cũng thật trớ trêu, Honda đã dành nhiều năm để định vị mình là một công ty chuyển động hướng tới tương lai, với các kế hoạch điện khí hóa mạnh mẽ. Trong khi đó, nguồn lợi nhuận lớn nhất của hãng vẫn đến từ hàng triệu chiếc xe máy động cơ đốt trong, đang lưu thông khắp các thành phố châu Á và gây ô nhiễm môi trường.

Tuy nhiên, mảng kinh doanh xe máy xăng của Honda cũng phải đối mặt với áp lực về biên lợi nhuận và đánh mất thị phần, do quá trình chuyển đổi sang xe máy điện ngày càng mạnh mẽ trên toàn cầu.

“Chú bé” xe máy điện

Với xe máy xăng Honda là “ông lớn” nhưng với xe máy điện Honda chỉ là “chú bé tý hon” trên thị trường. Theo chuyên gia Hikari Todoroki của KPMG Consulting (nhánh tư vấn chiến lược và quản trị thuộc KPMG, một công ty kiểm toán và dịch vụ chuyên nghiệp hàng đầu thế giới), trong tổng số hơn 55 triệu xe máy bán ra toàn cầu mỗi năm, xe điện hiện chiếm khoảng 7% (tương đương với gần 4 triệu chiếc), riêng Honda chỉ bán được khoảng 150.000 chiếc.

Tại những thị trường trọng điểm như Ấn Độ và Việt Nam, xe máy điện Honda đang ở vị trí “dưới đáy”. Theo công ty phân tích MarkLines, trong khi các nhà sản xuất nội địa Ấn Độ bán hơn 200.000 xe máy điện năm 2025, doanh số của Honda chỉ vào khoảng 3.000 chiếc. Còn thị trường xe máy điện Việt Nam năm 2025 tăng 22%, với tổng doanh số bán khoảng 700.000 xe thì Honda gần như chẳng kiếm được gì. Cả năm Honda bán được 2,16 triệu xe máy tại Việt Nam, nhưng xe điện 2 bánh chỉ chiếm 1,4% thị phần.

“Chúng tôi không ngờ quá trình điện khí hóa lại diễn ra nhanh đến vậy”, một lãnh đạo Honda thừa nhận. Việc Honda chậm chân trong cuộc đua xe máy điện phần lớn xuất phát từ sự tự tin quá mức vào dòng xe máy chạy xăng truyền thống, trong khi cục diện đang thay đổi, dưới tác động của các chính sách môi trường.

Hiện các sản phẩm xe máy điện của Honda bị đánh giá là thiếu sức hút. Giá bán cao nhưng quãng đường đi được luôn thấp hơn các đối thủ cạnh tranh và cũng không có những tính năng, công nghệ nổi trội hơn. Chính vì thế mà bán rất kém. Một số bước đi mà công ty đề ra như một phần trong chiến lược của mình, đó là sử dụng nhiều linh kiện từ Trung Quốc để tối ưu chi phí, không có gì mới, theo James Hong, trưởng bộ phận nghiên cứu về di động tại hãng Macquarie.